Duygu Tan Gülcan / Her Şey Bir Yere Gider

Her Şey Bir Yere Gider… Barry Commoner tarafından termodinamiğin yasalarından yola çıkılarak oluşturulan ekolojinin dört yasasından ikincisi, her şeyin mutlaka bir yere gitmek zorunda olduğunu söyler.

Her Şey Bir Yere Gider… Doğada atık diye bir şey yoktur. Bir organizmanın atık olarak ürettiği madde, başka bir organizma için besin olarak işlev görür. Hayvanların ürettiği karbon dioksit atığı, bitkilerin besin kaynağı olur, bitkilerin atık olarak havaya saldığı oksijen hayvanlar tarafından kullanılır. Çürüyen organizmalar bakteri ve mikroorganizmaların besini haline gelir ve döngü burada anlatılandan çok daha karmaşık bir şekilde sürüp gider. Bu sistem, yeryüzünde yaşam için ihtiyaç duyulan sınırlı kaynakların tüm canlılar tarafından kullanımını mümkün kılan çok özel bir sistemdir. Hiçbir şey kullanışsız diye bir tarafa atılmaz ve her şey sürekli bir dönüşüm ve değişim halinde yeryüzünde hareket eder.

Her Şey Bir Yere Gider… Kapımızın önüne çöpümüzü bırakıp arkamızı döner gideriz. Azmak boyunca plastik torba ve pet şişelere bakarız yüzümüzü buruşturarak, sonra yürüyüp geçeriz. Çöp dağları bir yerlerde birikirken biz onları görmeyiz, fark etmez, önemsemeyiz. Onlar orada bizden uzaktadır, öyle sanırız… Oysa Her Şey Bir Yere Gider… Kullanıp attığımız plastik atıklar güneşin ve doğa koşullarının etkisiyle parçalanıp toz tanesi halinde ufalanırlar. Bu parçacıklar deniz ve okyanus tabanındaki tortulara karışır veya sularda serbestçe dolaşırken deniz hayvanları tarafından yutulur. Böylece zehirli kimyasallar hem deniz hayvanlarının vücutlarına girip onları zehirler, hem de besin zinciri yoluyla diğer canlılar için bir tehdit haline gelir… Her Şey Bir Yere Gider… Kullanım ömrünü tamamlamış bir pil, atıldığı çöp toplama alanında ısınır ve içindeki cıva buharlaşır. Oldukça zehirli bir madde olan buhar halindeki cıva rüzgârla taşınır ve yoğunlaşıp kar veya yağmur içinde dünyanın herhangi bir bölgesine yağar. Bakteriler tarafından metil cıvaya dönüştürüldükten sonra bir balık veya böcek tarafından besin zincirine girer… Her Şey Bir Yere Gider… Tarım ilaçları, böcek zehirleri, yaşamımızı kolaylaştırdığını düşündüğümüz her türlü kimyasal madde doğal döngü içinde döner dolaşır ve tekrar bize ulaşır. Yediğimiz yemeğe, içtiğimiz suya, soluduğumuz havaya karışır…

Öyleyse atıklarımızın tekrar bize, evimize, soframıza döneceği bilinciyle tüketmeli…

Duygu Tan Gülcan

 

(Bu yazı Akyaka Postası‘nın 9. sayısında yayımlanmıştır.)

Bir Cevap Yazın